Zanim w ogóle doszło do tej sceny w biurze, wszystko zaczęło się od teczki pod literą W. Grażyna przysięgała, że ją tam włożyła, a ja do dziś nie wiem, co mnie wtedy zatrzymało, żeby nie przejrzeć jej od początku do końca. Paragrafy, zapisy, dopiski, poprawki, formułki pisane językiem, od którego oczy same chcą się zamknąć. Grażyna z kimś się przekomarzała przy ekspresie, ale to wszystko dochodziło do mnie jak zza szyby.
„No dobra”, powiedział w końcu mój szwagier, odkładając filiżankę na spodek z cichym, ale znaczącym stuknięciem. Nachyliłem się do niego, bo wiedziałem, że za chwilę powie coś, co będzie miało drugie dno. „Chcesz powiedzieć, że zamierzasz doprowadzić do tego, żeby cię wyrzucili? ” – zapytałem wprost.
On tylko się uśmiechnął, tym swoim pobłażliwym uśmiechem, i odpowiedział: „Na papierze mam być nieskazitelny aż do dnia, kiedy sam nie wytrzyma”. Pierwszy raz tego wieczoru uśmiechnąłem się lekko, bardziej do siebie niż do niego, bo zrozumiałem, że to nie jest rozmowa o pracy, tylko o czymś znacznie głębszym. Każde spojrzenie w tym domu przypominało mi, że jestem w miejscu, do którego wpuścił mnie ktoś inny. Na pierwszym wspólnym świątecznym spotkaniu, kiedy jeszcze naprawdę się starałem, nalał mi barszczu i przy całym stole powiedział z uśmiechem: „No zobaczymy, czy Ewa dobrze wybrała chociaż w czymś, skoro w samochodach zawsze miała słaby gust”.
Przy innych mówił do mnie tonem trochę zbyt poufałym, trochę zbyt pobłażliwym, a kiedy potrafił mnie pochwalić, to brzmiało to jak przywołanie do porządku. On też wiedział, że ja to widzę, bo pół godziny później wykorzystał dokładnie te same liczby, które mu podałem, jako własny argument, i nikt przy stole nie zwrócił na to uwagi. Jej ojciec nigdy nie należał do ludzi, których łatwo nazwać wprost, ale mówił chłodno, nawet jeśli nikt poza nim nie przywiązywał do tego wagi. Kiedy Ewa w końcu nie wytrzymała, spakowała dwie torby, wsiadła do samochodu i pojechała do siostry pod Krakowem, a on nawet nie zapytał, kiedy wróci.
„On nigdy tego nie czytał do końca, prawda? ” – zapytała mnie Ewa pewnego wieczoru, kiedy wróciliśmy do tematu. „Pewnie uznał, że nie musi wracać do starych papierów”, odpowiedziałem, chociaż w głębi duszy wiedziałem, że to nie jest koniec. Usiedliśmy wtedy z Ewą przy kuchennym stole jak do czegoś zwyczajnego, ale to nie było zwyczajne.
Do tej pory byłem co najwyżej poprawny, ale ona spojrzała na mnie i powiedziała: „A jednocześnie doprowadzić go do szału. Nie do szału. Do zmęczenia tobą. Chcę, żebyśmy z Tomkiem pojechali na dwa tygodnie do Wenecji”.
Papierowo nie było się do czego przyczepić. Plan był dość lekki, by nie dać mu powodu do wybuchu, ale wystarczająco konkretny, żeby zaczął się zastanawiać, co my właściwie robimy. Ewa wróciła do jedzenia, jakby sprawa była zamknięta, a ja wiedziałem, że to dopiero początek. Do Wenecji polecieliśmy w piątek rano na początku czerwca.
„No dobrze”, powiedziała Ewa, kiedy wchodziliśmy do hotelu, i przez te dwa tygodnie od czasu do czasu delikatnie przypominaliśmy o swojej nieobecności – jedno zdjęcie, jeden komentarz, żadnych oznak, że się martwimy. Ewa stała w pokoju, oparta o framugę drzwi, już ubrana, gotowa do wyjścia, a kiedy podeszła do mnie powoli, powiedziała tylko: „A potem wracamy do domu po swoje”. Do Warszawy wróciliśmy w niedzielę wieczorem. Atmosfera była tak napięta, że można ją było kroić nożem do papieru.
On już na nas czekał przy stole, a ja wiedziałem, że to on ma tę zdolność do nieruchomego przyjmowania ciosu, zanim przejdzie do kontrataku. Sięgnąłem po dzbanek z kawą stojący na środku stołu i nalałem sobie do filiżanki, a on wyciągnął wizytówkę jakiegoś prawnika. Wziąłem wizytówkę do ręki i już wiedziałem, że coś właśnie się przesunęło. Do tej pory to była nasza cicha rozgrywka, ale teraz on postanowił zagrać otwarcie.
Na pierwszym spotkaniu z prawnikiem usiadła naprzeciwko mnie, otworzyła notes i od razu weszła w sedno, a ja pomyślałem o tych wszystkich latach, o niedzielnych obiadach, o jego tonie, o mojej zaciśniętej szczęce w windzie, o Halinie, która schodziła od stołu i wracała po dwudziestu minutach z oczami zaczerwienionymi od powstrzymanych łez. Do biura przyjechałem z Renatą. Grażyna zobaczyła nas przy recepcji i nawet nie próbowała udawać, że to zwykły poranek, tylko skinęła lekko głową, jakby chciała powiedzieć: „No to zaczynamy”. Powietrze było ciężkie od napięcia, ale tym razem to nie ono należało do niego.
Kiedy wszedł do sali konferencyjnej, zobaczył Renatę, zobaczył Grażynę i zrozumiał, że to nie jest zwykłe spotkanie. „To uruchamia prawo do rekompensaty w wysokości 7% udziałów” – powiedziała Renata, a on zamarł. „Od początku byłeś dodatkiem, dobrze ubranym dodatkiem, który pomylił uprzejmość z prawem do czegokolwiek” – powiedziała Ewa, a ja patrzyłem, jak wychodzi do kuchni, żeby dojść do siebie, podczas gdy on nawet nie przerywa rozmowy. Wyglądał jak ktoś, kto właśnie zrozumiał, że pokój już do niego nie należy.
Ktoś przypomniał sobie stare zwolnienie, które do dziś śmierdziało osobistą zemstą, i kiedy Ewa w końcu weszła do salonu, oczy miała spokojne. „No to wpadniemy” – powiedziała, a ja wiedziałem, że to jeszcze nie koniec.
