„Przy tobie czuję, że moje życie już się skończyło” – powiedział mąż, zanim odszedł do dwudziestolatki. Kilka miesięcy później stanął przed moimi drzwiami i nie mógł uwierzyć w to, co zobaczył. Teresa od prawie dwudziestu lat pracowała jako specjalistka do spraw kadr i płac w średniej firmie budowlanej we Wrocławiu. Znała na pamięć terminy umów, wiedziała, komu kończy się badanie lekarskie, kto powinien donieść zwolnienie, a kto po raz trzeci zapomniał podpisać wniosek urlopowy.
Dokumenty do ZUS-u miała zawsze przygotowane na czas, listy płac sprawdzała dwa razy, a kiedy ktoś z biura wpadał do niej spanikowany, zwykle wystarczało kilka minut, żeby wszystko uporządkować. „Teresa, ty to masz chyba dodatkową szufladę w głowie” – żartowała księgowa z pokoju obok. Teresa tylko się uśmiechała. W pracy rzeczywiście potrafiła zapanować nad każdym bałaganem.
W domu było zupełnie inaczej. Wojciech oznajmił jej, że odchodzi, w środę wieczorem. Bez awantury, bez tłuczenia talerzy, bez teatralnego trzaskania drzwiami. Właśnie dlatego bolało chyba jeszcze bardziej.
Stał w sypialni przy otwartej szafie i spokojnie składał koszulę do dużej sportowej torby. Teresa siedziała na brzegu łóżka i patrzyła, jak znika z wieszaków jego granatowa marynarka, potem sweter, dwie pary spodni. „Jest ktoś? ” – zapytała w końcu.
Wojciech na chwilę znieruchomiał. „Jest. ”
Teresa poczuła, jak ściska ją w żołądku. „Kto?
”
„Klaudia. ”
Imię nic jej nie mówiło. „Ile ma lat? ”
Wojciech westchnął.
„Teresa, naprawdę musimy teraz o tym? ”
„Ile? ”
„Dwadzieścia dziewięć. ”
Teresa parsknęła krótkim, suchym śmiechem.
„No pięknie. ”
„To nie chodzi o wiek. ”
„Oczywiście, że nie. ”
„Właśnie nie chodzi.
” Zasunął torbę i dopiero wtedy na nią spojrzał. „Z Klaudią czuję, że jeszcze coś przede mną jest. ”
Te słowa zabolały bardziej niż samo imię obcej kobiety. „A ze mną?
”
Wojciech potarł dłonią kark. „Z tobą wszystko jest takie przewidywalne. ”
„Po dwudziestu latach małżeństwa to chyba nie jest przestępstwo. ”
„Nie o to mi chodzi.
Ty już niczego nie chcesz, Teresa. Praca, zakupy, rachunki, pranie, obiad w niedzielę i od początku od nowa, bo ktoś to musiał robić. Wiem, ale kiedy ostatnio zrobiłaś coś dla siebie? ” Milczała.
„Kiedy gdzieś chciałaś pojechać? Kiedy kupiłaś sobie coś dlatego, że ci się podobało, a nie dlatego, że było praktyczne? Kiedy ostatnio naprawdę się z czegoś cieszyłaś? ”
„Czyli teraz jeszcze wyjdzie, że odchodzisz dla mojego dobra?
”
„Nie przekręcaj. ” Wojciech mówił spokojnie, prawie łagodnie. „Po prostu zrobiłaś się szara, jakbyś sama sobie powiedziała, że życie już się skończyło. ”
Teresa poczuła, jak robi jej się gorąco.
„Mam czterdzieści pięć lat. ”
„Właśnie. A zachowujesz się czasami, jakbyś miała siedemdziesiąt. ”
Nie odpowiedziała.
Wojciech wziął torbę. „Przepraszam. ”
„Idź już. ”
Drzwi zamknęły się cicho.
Teresa jeszcze długo siedziała na łóżku i patrzyła na pustą część szafy. Przez pierwsze dni właściwie nie płakała. Rano wstawała, robiła kawę, jechała tramwajem do pracy i zachowywała się tak, jakby nic się nie wydarzyło. „Wszystko dobrze?
” – zapytała któregoś dnia koleżanka. „Jasne. ” I tyle. Po pracy wracała do mieszkania, zdejmowała buty i od razu włączała telewizor.
Nie po to, żeby coś oglądać. Chodziło tylko o to, żeby ktoś mówił. Raz kupowała gotowe pierogi, innym razem zjadała dwie kromki chleba z serem. Czasami robiła jajecznicę, ale połowę zostawiała na talerzu.
W łazience wciąż stała maszynka Wojciecha. Na półce w przedpokoju leżała jego stara czapka. Teresa nie ruszała ani jednego, ani drugiego. Najgorzej było wieczorami.
Z mieszkania piętro wyżej dochodził śmiech dzieci. Ktoś na balkonie rozmawiał przez telefon. Sąsiad naprzeciwko wracał z psem. Życie całego bloku toczyło się dalej.
Tylko jej własne jakby stanęło. Któregoś wieczoru otworzyła szafę i zobaczyła swoje ubrania: szare swetry, czarne spodnie, beżową kurtkę. Przypomniały jej się słowa Wojciecha: „Zrobiłaś się szara”. Natychmiast zamknęła drzwi.
„Idiota” – mruknęła. Ale przez resztę wieczoru już o tym myślała. Minęły prawie trzy tygodnie. We wtorek Teresa wróciła później z pracy.
Zdjęła płaszcz, postawiła torbę na krześle i właśnie zastanawiała się, czy w ogóle chce jej się robić kolację, kiedy ktoś zadzwonił do drzwi. Raz, drugi, trzeci. „No przecież idę” – burknęła. Na korytarzu stała Iwona z mieszkania obok.
Miała rozpiętą kurtkę, włosy wilgotne od mżawki i minę człowieka, któremu właśnie zawalił się cały plan dnia. „Tereska, ratuj. ”
„Co się stało? ”
„Jutro mamy jubileusz Ryszarda, szefa.
No i… ” – Iwona weszła do środka, zanim Teresa zdążyła ją zaprosić. „Mieliśmy mieć prezent od całego działu, taki porządny, wszystko było dogadane i właśnie zadzwonili, że zamówienia nie zrobią. ”
„Jakiego zamówienia?
”
„Nieważne. Ważne, że nie mamy nic. ” Iwona opadła na krzesło w kuchni. „Kwiatów nie znosi.
Alkohol odpada, bo ostatnio wszystkim mówi, że ogranicza. Koperta wygląda, jakbyśmy mu dawali odprawę. A jutro rano mamy wejść do gabinetu i wręczyć mu coś od zespołu. ”
Teresa otworzyła lodówkę.
„Kupcie jakiś kosz prezentowy. ”
„Nie. ”
„Dlaczego? ”
„Bo wszystkie wyglądają tak samo.
Kawa, czekoladki, słoik miodu i celofan. Ryszard dostaje takie co roku. ”
„To ja ci nie pomogę. ”
Iwona spojrzała na nią błagalnie.
„Tereszka, przecież ty zawsze miałaś pomysły. Pamiętasz, jak na moje imieniny zrobiłaś ten stół? Każdy pytał, kto mi to dekorował. ”
„To było kilka talerzy i serwetki i wyglądało pięknie.
”
Teresa pokręciła głową. „Iwona, ja naprawdę nie mam dziś głowy do takich rzeczy. ”
„Wymyśl coś, cokolwiek, byle nie kolejny kosz z marketu. ”
Teresa oparła dłonie o blat.
Chciała odmówić jeszcze raz. Zamiast tego zaczęła się zastanawiać. Ryszard lubił dobre jedzenie. Iwona kiedyś wspominała, że na firmowych spotkaniach zawsze pierwszy sięgał po sery, kabanosy i oliwki.
Teresa spojrzała na pustą miskę stojącą na stole, potem na ceramiczny dzbanek i nagle coś jej przyszło do głowy. „A gdyby zrobić bukiet? ”
Iwona zmarszczyła brwi. „Z kwiatów?
”
„Nie. ”
„To z czego? ”
„Z jedzenia. ”
Zapadła cisza.
„Jak to z jedzenia? ”
„Normalnie: kabanosy, sery, winogrona, może jakieś papryczki, orzechy. Ułożyć to jak bukiet, zawinąć w papier, przewiązać wstążką. ”
Iwona patrzyła na nią przez kilka sekund.
„Ty to umiesz? ”
Teresa prychnęła. „Jeszcze nie. ”
Iwona zaczęła się śmiać.
Po chwili Teresa też się uśmiechnęła – po raz pierwszy od wielu dni. „Naprawdę. Ile potrzebujesz? ”
Teresa zaczęła liczyć w głowie.
„Ze sto pięćdziesiąt złotych na produkty i opakowanie. Za robotę nic nie chcę. ”
„Przelewam od razu, tylko niczego nie obiecuję. ”
„Tereszka, jeśli jutro nie wejdziemy do Ryszarda z reklamówką z dyskontu, już będę szczęśliwa.
”
Kilka minut później Iwona wyszła. Teresa została sama w kuchni. Na telefonie miała przelew na sto pięćdziesiąt złotych i krótką wiadomość: „Ratuj nas”. Spojrzała na zegarek.
Sklepy były jeszcze otwarte. Założyła płaszcz, wzięła materiałową torbę i klucze. Już przy drzwiach zatrzymała się na sekundę. Przez ostatnie tygodnie wychodziła po zakupy tylko wtedy, kiedy czegoś brakowało.
Tym razem było inaczej. Nie szła kupić kolacji. Nie szła po proszek do prania czy mleko. Szła po rzeczy, z których chciała własnymi rękami zrobić coś, czego jeszcze nigdy wcześniej nie robiła.
I ku własnemu zdziwieniu poczuła, że jest ciekawa, co z tego wyjdzie. Teresa wróciła do domu z dwiema ciężkimi torbami i rolką brązowego papieru pod pachą. Na stole wylądowały kabanosy z małej masarni, dwa rodzaje sera, zielone i ciemne winogrona, czerwone papryczki, orzechy włoskie, krakersy, pomidorki koktajlowe i kilka gałązek rozmarynu. W papierniczym kupiła jeszcze jutowy sznurek, drewniane patyczki i szeroką ciemnozieloną wstążkę.
Przez chwilę stała nad tym wszystkim, z rękami opartymi o blat. „No dobrze, Teresa, tu teraz pokaż, jaka jesteś mądra. ”
Nie miała pojęcia, od czego zacząć. Pierwszą godzinę spędziła na próbach.
Nadziewała kawałki sera na patyczki, przekładała je winogronami, między kabanosy wciskała gałązki rozmarynu. Pomidorki uciekały na boki, krakersy pękały, a papryczki nie chciały układać się tak, jak chciała. Pierwsza wersja wyglądała jak zakupy rozsypane na stole. Teresa cofnęła się o krok.
„Nie, absolutnie nie. ” Rozebrała wszystko. Za drugim razem wzięła za dużo produktów. Bukiet zrobił się tak ciężki, że ledwo dało się go utrzymać jedną ręką.
„Ryszard ma dostać prezent, a nie hantel. ” Znowu wszystko rozłożyła. Próbowała jeszcze raz i jeszcze. W pewnym momencie zauważyła, że jest prawie północ.
Co dziwniejsze, wcale nie czuła zmęczenia. Stała przy stole, poprawiała kolejne elementy i zastanawiała się, czy ser powinien być wyżej, czy niżej, czy zielone winogrona nie zginą przy rozmarynie i czy papier nie jest zbyt ciemny. Nie myślała o Wojciechu, nie wracała do jego słów, nie zastanawiała się, czy właśnie siedzi gdzieś z Klaudią. Nie miała na to czasu.
W końcu znalazła układ, który jej się spodobał. Dłuższe kabanosy tworzyły środek kompozycji. Po bokach ułożyła sery i pomidorki. Niżej winogrona, a całość przełamała zielenią rozmarynu.
Orzechy i małe krakersy schowała między większymi elementami. Brązowy papier zagięła pod kątem i przewiązała ciemnozieloną wstążką. Teresa odsunęła się od stołu. Tym razem nie powiedziała nic.
Po prostu patrzyła. Bukiet naprawdę wyglądał jak prezent. Nie jak koszyk z delikatesów. Nie jak przypadkowe jedzenie zawinięte w papier, ale jak coś, co ktoś zrobił specjalnie dla drugiej osoby.
Teresa uśmiechnęła się sama do siebie. Rano Iwona pojawiła się kilka minut po siódmej. Wpadła do mieszkania w płaszczu, z torebką zsuwającą się z ramienia. „Gdzie jest?
”
Teresa wskazała stół. Iwona zamarła. „Boże, żartujesz? Teresa, to wygląda jak z jakiejś pracowni.
”
„Daj spokój. ”
„Ja mówię poważnie. Ryszard oszaleje. ” Podniosła telefon i od razu zrobiła zdjęcie.
„Tylko nikomu nie mów, że ja to zrobiłam” – mruknęła Teresa. Iwona spojrzała na nią jak na wariatkę. „A niby co mam powiedzieć? Że przywiozła mi to ciotka z Krakowa?
”
„Powiedz po prostu, że znajoma. ”
„Zobaczymy. ”
Jeszcze tego samego dnia, krótko po południu, Teresa dostała wiadomość: „Ryszard zachwycony. Cały dział robi zdjęcia.
Jedna dziewczyna już pyta, czy bierzesz zamówienia”. Teresa przeczytała wiadomość dwa razy, potem trzeci. Wieczorem zadzwoniła Iwona. „Mam klientkę.
”
„Jaką klientkę? ”
„Normalną, płacącą. Jej mąż ma urodziny w sobotę. Chce coś podobnego, tylko większego.
Bez pomidorków, za to z lepszym serem i oliwkami. ”
Teresa usiadła przy stole. „Ile mam powiedzieć? ”
„To ty mi powiedz.
”
„Skąd mam wiedzieć? ”
„Policz. ”
I wtedy odezwała się w niej pracownica kadr. Teresa wzięła kartkę, produkty, opakowanie, patyczki, dojazd, czas.
Policzyła wszystko dwa razy. „Dwieście dwadzieścia złotych. Tyle mówię. ”
„Może za dużo.
”
„Teresa. Kobieta właśnie powiedziała, że w galerii za gotowy kosz chcieli od niej prawie tyle samo. Bierz. ”
Pierwsze zamówienie zrobiła w sobotę, drugie przyszło tydzień później, potem następne.
Pani z księgowości chciała bukiet na imieniny ojca. Koleżanka Iwony zamówiła większy zestaw na jubileusz teścia. Ktoś inny poprosił o wersję bez mięsa, z serami, owocami i czekoladą. Teresa szybko zauważyła, że nie ma dwóch takich samych zamówień.
Jedni chcieli swojsko, inni elegancko. Ktoś prosił o kabanosy i o scypek, ktoś o sery pleśniowe, winogrona i orzechy. Małe kompozycje kosztowały zwykle od dwustu do trzystu złotych. Większe, bogatsze dochodziły do trzystu pięćdziesięciu, a czasem nawet czterystu pięćdziesięciu złotych.
Teresa kupiła gruby zeszyt w kratkę. Na pierwszej stronie napisała „Zamówienia”. Pod spodem zrobiła rubryki: imię, telefon, data odbioru, produkty, koszt, cena. Po miesiącu zeszyt przestał jej wystarczać.
Wieczorem usiadła przy komputerze i zrobiła prostą tabelę. Kiedy patrzyła na kolumny i liczby, parsknęła śmiechem. Całe życie układała pracowników, urlopy i wynagrodzenia. Teraz układała sery, owoce i kabanosy – i chyba pierwszy raz od dawna naprawdę jej się to podobało.
Zmieniała się też ona sama, powoli, bez wielkich deklaracji. Pewnego dnia zamiast kolejnego szarego swetra kupiła bluzkę w kolorze butelkowej zieleni. Tydzień później umówiła się do fryzjerki. „Tylko proszę nie pytać, czy na pewno” – powiedziała, kiedy usiadła na fotelu.
„Chcę coś zmienić. ”
Fryzjerka uśmiechnęła się. „To lubię najbardziej. ”
Teresa wyszła z salonu z krótszymi włosami i poczuciem, jakby ktoś zdjął jej z głowy nie tylko kilka centymetrów.
Innym razem kupiła nowe oprawki do okularów, trochę odważniejsze. Nie zastanawiała się, czy Wojciech uznałby je za zbyt wyraziste – i właśnie to uderzyło ją najmocniej. Pewnego wieczoru stała w kuchni i sprawdzała trzy zamówienia na następny dzień. Spojrzała na zegar.
Było późno. Nagle zdała sobie sprawę, że od rana ani razu nie pomyślała o Wojciechu. Ani razu. Nie zabolało jej to.
Przeciwnie, poczuła ulgę. Telefon zadzwonił chwilę później. Nie znała numeru. „Słucham.
”
„Dzień dobry, pani Teresa? ” Męski głos był niski, lekko zachrypnięty. „Tak. ”
„Dariusz z tej strony.
Numer dostałem od znajomej. Podobno robi pani takie bukiety z jedzenia. ”
Teresa mimowolnie się uśmiechnęła. „Podobno robię.
”
„To dobrze. Mama ma urodziny. Kwiatów nie chcę. Słodyczy prawie nie je.
Chciałbym coś porządnego, ale eleganckiego. ”
Teresa sięgnęła po zeszyt. „Jak mama ma na imię? ”
„Halina.
”
Otworzyła czystą stronę i zapisała: „Dariusz dla Haliny”. „Dobrze. To proszę mi dokładnie powiedzieć, co pani Halina lubi. ”
Dariusz zadzwonił jeszcze raz następnego dnia, bo przy pierwszej rozmowie co chwilę ktoś mu przerywał.
Teresa od razu usłyszała w tle wiertarkę. „Panie Dariuszu, jeśli pan teraz wierci ściany, to możemy porozmawiać później. ”
„To nie ja wiercę. Chłopaki robią łazienkę.
Ja tylko próbuję przeżyć. ” W tle ktoś krzyknął: „Szefie, gdzie są zawory? ” „W aucie, po lewej stronie” – odkrzyknął Dariusz, po czym wrócił do telefonu. „Przepraszam.
Mama ma urodziny w sobotę. Siedemdziesiąt pięć. Chciałbym, żeby to było takie… no, porządne.
”
Teresa siedziała przy kuchennym stole z otwartym zeszytem. „To już wiem, ale potrzebuję konkretów. ”
„Mama nie przepada za słodyczami. Proszę zrobić coś bardziej wytrawnego.
Tylko bez kiełbasy, bo ostatnio jej szkodzi. Sery lubi, owoce też. I żeby było elegancko, nie jak kosz na grilla. ”
Teresa zapisała kilka słów.
„Czyli żadnych wędlin? ”
W tej samej chwili po drugiej stronie ktoś zawołał: „Darek, chodź no tu, bo coś nie pasuje”. „Tak, tak, żadnych. Dokładnie” – odpowiedział Dariusz szybko.
„A jakie sery? ”
„Raczej łagodne. Mama nie lubi niczego, co śmierdzi na pół mieszkania. ”
Teresa uśmiechnęła się.
„To akurat rozumiem. ”
Ustaliła jeszcze, że Halina lubi winogrona, gruszki, oliwki i orzechy, a nie przepada za bardzo ostrymi dodatkami. Dariusz zgodził się na cenę dwustu osiemdziesięciu złotych i obiecał odebrać bukiet w piątek po pracy. Teresa przygotowała go z wyjątkową starannością.
Wybrała kawałki dojrzewającej goudy, delikatnego sera koziego i małych kulek mozzarelli. Dodała ciemne winogrona, plasterki suszonej gruszki, kilka świeżych gruszek pokrojonych tak, żeby nie ciemniały. Oliwki, suszone pomidory, orzechy włoskie i migdały. Między wszystkim ułożyła krakersy, a całość przełamała rozmarynem i odrobiną zieleni.
Tym razem nie eksperymentowała już godzinami. Wiedziała, jak rozłożyć ciężar, jak ukryć patyczki, jak zagiąć papier, żeby kompozycja trzymała kształt. Kiedy skończyła, sama była zadowolona. Bukiet wyglądał elegancko, ale nieprzesadnie.
Dokładnie tak, jak prosił. Dariusz przyjechał chwilę po szóstej. Był wysoki, szeroki w ramionach, miał na sobie ciemną kurtkę roboczą i dżinsy z jasnym śladem pyłu na kolanie. Teresa pomyślała, że musi być po pięćdziesiątce.
W jednej ręce trzymał telefon, w drugiej kluczyki do samochodu. „Dzień dobry. To ja, bukiet dla Haliny. ”
Teresa podała mu gotową kompozycję.
Dariusz przez chwilę patrzył. „O, to wygląda lepiej, niż sobie wyobrażałem. ”
„To dobrze. ”
„Mama będzie miała co podjadać przez trzy dni.
”
Zapłacił, jeszcze raz podziękował i wyszedł. Teresa uznała temat za zamknięty. Myliła się. Dwa dni później, późnym popołudniem, ktoś zadzwonił do drzwi.
Kiedy otworzyła, na wycieraczce stał Dariusz. Tym razem nie wyglądał na zadowolonego. „Dzień dobry” – powiedziała Teresa. „Dzień dobry.
”
„Coś się stało? ”
Dariusz wszedł do środka, ale nie usiadł. „Właściwie to chciałem porozmawiać o tym bukiecie. ”
Teresa od razu wyczuła ton.
„Słucham. ”
„Mama otworzyła prezent, popatrzyła i pierwsze, co powiedziała, to: »A gdzie kabanosy? «”
Teresa zmarszczyła brwi. „Kabanosy?
”
„No właśnie. Przecież mówiłem, że ona lubi takie swojskie rzeczy. ”
Teresa przez chwilę patrzyła na niego w milczeniu. „Powiedział pan: »Bez kiełbasy«.
”
„Bo chodziło mi o ostrą kiełbasę. ”
„Nie. Powiedział pan dokładnie: »bez kiełbasy, bo ostatnio jej szkodzi«. ”
Dariusz pokręcił głową.
„Ale przecież to nie znaczy bez wszystkiego. ”
Teresa odwróciła się, podeszła do szafki i wyciągnęła zeszyt. „Ja nie zgaduję, panie Dariuszu. Ja zapisuję.
” Otworzyła odpowiednią stronę. „Proszę. ” Przesunęła zeszyt w jego stronę. „Mama nie przepada za słodyczami.
Coś wytrawnego, bez kiełbasy, sery, owoce. Potem zapytałam: »Czyli żadnych wędlin? «”
Dariusz skrzyżował ręce. „I co?
”
„I powiedział pan: »Tak. Żadnych. Dokładnie«. ”
Dariusz otworzył usta, ale nic nie powiedział.
Teresa uniosła brwi. „Nadal uważa pan, że zrobiłam coś niezgodnie z zamówieniem? ”
„Chwileczkę. ” Przetarł dłonią twarz.
„Ja wtedy byłem na robocie. To akurat pamiętam. ”
„Wiertarkę słyszałam bardzo dobrze. ”
„I chyba tego samego dnia dzwoniła moja siostra.
” Teresa nic nie odpowiedziała. Dariusz patrzył gdzieś w bok, jakby próbował odtworzyć rozmowę. „No tak. Jej lekarz powiedział, żeby przez jakiś czas nie jadła wędlin, a mama…
mama tylko narzekała ostatnio po jakiejś bardzo ostrej kiełbasie, że ją zgaga męczy. ”
Teresa zacisnęła usta, żeby się nie uśmiechnąć. „Czyli… ”
Dariusz westchnął.
„No dobra, chyba pomieszałem dwie rozmowy. ”
„Chyba. ”
„Dobrze, pomieszałem. ”
Teresa zamknęła zeszyt.
„Czyli reklamacja powinna trafić do osoby, która składała zamówienie. ”
Dariusz spojrzał na nią i po raz pierwszy od wejścia prawie się uśmiechnął. „Widzę, że pani nie odpuszcza. ”
„Przez dwadzieścia lat pracowałam w kadrach.
Ludzie potrafili mi tłumaczyć rzeczy znacznie bardziej fantazyjne niż źle zamówiony kabanos. ”
Dariusz prychnął śmiechem, napięcie opadło. „No dobrze, to ja przepraszam. ”
Teresa kiwnęła głową.
„Przyjęte. ”
I właśnie wtedy usłyszała cichy dźwięk. Kap. Potem drugi.
Kap. Teresa odwróciła głowę w stronę zlewu. Dariusz też. „Pani Tereso, co?
” – wskazał na podłogę. Spod szafki kuchennej wypływała cienka strużka wody. „Chyba pani cieknie pod zlewem. ”
Teresa spojrzała na niego spode łba.
„Jeszcze pan powie, że zlew też źle zrozumiałam. ”
Dariusz już miał coś odpowiedzieć, kiedy spod szafki rozległo się krótkie, metaliczne stuknięcie, a sekundę później woda chlusnęła szerokim strumieniem na podłogę. Dariusz zareagował szybciej, niż Teresa zdążyła krzyknąć. „Gdzie ma pani główny zawór?
”
„Jaki zawór? ”
„Od wody. ”
„Nie wiem. ”
„No pięknie.
” Rzucił się do szafki pod zlewem. Otworzył drzwiczki i wsunął rękę między butelki z płynem do naczyń, gąbki i rolkę worków na śmieci. Woda lała się już po dnie szafki i spływała na podłogę. „Ręczniki!
” – zawołał. Teresa pobiegła do łazienki, wróciła z naręczem starych ręczników, miską i mopem. Rzuciła pierwszy ręcznik pod szafkę. Dariusz zakręcił mały zawór przy rurze, ale strumień nie ustał.
„Ten nie trzyma. ”
„Co to znaczy, nie trzyma? ”
„To znaczy dokładnie to, co pani widzi. ”
„Świetnie.
”
„Główny zawór musi być gdzieś przy liczniku. Przedpokój, łazienka. ”
Teresa patrzyła na niego bezradnie. „Wojciech się tym zajmował.
” Wypowiedziała to odruchowo i od razu poczuła irytację na samą siebie. Dariusz nie skomentował. Wstał, przeszedł szybko do łazienki, otworzył jedną szafkę, potem drugą. „Jest!
”
Po chwili szum wody ustał. W kuchni zapadła cisza. Tylko z końcówki rury kapało jeszcze miarowo. Teresa stała z mopem w jednej ręce i miską w drugiej.
Dariusz wrócił do zlewu i uklęknął na mokrej podłodze. „Ma pani jakieś kombinerki? ”
Teresa spojrzała na niego. „Czy ja wyglądam jak osoba, która ma kombinerki?
”
Dariusz zerknął na mop. „W tej chwili wygląda pani jak osoba gotowa walczyć z powodzią. ”
Mimo wszystko prychnęła śmiechem. „Mam skrzynkę po Wojciechu.
Gdzieś w szafie. ”
„To już coś. ”
Po kilku minutach Teresa przyniosła niewielkie plastikowe pudełko z narzędziami. Dariusz otworzył je, obejrzał zawartość i pokiwał głową.
„Da się przeżyć. ”
„Dziękuję za fachową ocenę. ”
Wyjął klucz i pochylił się pod zlewem. Teresa zaczęła zbierać wodę.
Jeszcze kwadrans wcześniej stała przed nim spięta, gotowa bronić każdego szczegółu zamówienia. Teraz oboje klęczeli na kuchennej podłodze, przesuwając mokre ręczniki nogami. Sytuacja była tak absurdalna, że aż trudno było się nie śmiać. Dariusz pracował spokojnie, bez nerwów, bez przeklinania.
Odkręcił uszkodzone połączenie, sprawdził gwint, wyciągnął z kieszeni małą rolkę taśmy uszczelniającej. Teresa uniosła brwi. „Pan nosi to przy sobie? ”
„Ja prowadzę firmę hydrauliczną.
Ludzie dzwonią do mnie głównie wtedy, kiedy coś cieknie, pęka albo zalewa sąsiada. ”
„Czyli dzisiaj trafił pan idealnie. ”
„Pierwszy raz reklamacja bukietu kończy mi się naprawą syfonu. ”
„To nie syfon.
” Dariusz spojrzał na nią z uznaniem. „O proszę, już się pani uczy. ”
Po kilku minutach wszystko było skręcone. Dariusz powoli odkręcił wodę.
Oboje patrzyli na rurę. Nic. Ani kropli. „Gotowe.
”
Teresa odetchnęła. „Ile jestem panu winna? ”
Dariusz spojrzał na nią tak, jakby właśnie powiedziała coś niedorzecznego. „Nic.
”
„Ale przecież pan to naprawił. ”
„A pani nie kazała mi płacić za szkolenie z prawidłowego składania zamówień? ”
Teresa parsknęła śmiechem. Spojrzała na niego.
Miał mokry rękaw, plamę na kolanie i włosy lekko przyklejone do czoła. Ona sama stała z mopem w domowych kapciach i z ręcznikiem przerzuconym przez ramię – i nagle zaczęła śmiać się jeszcze bardziej. „Co? ” – zapytał.
„Nic, po prostu. Boże, jeszcze pół godziny temu stał pan tu obrażony o kabanosy. ”
Dariusz też się roześmiał. „A teraz uratowałem pani kuchnię.
”
„Nie przesadzajmy. ”
„Trochę uratowałem. ”
„Trochę. ”
Kiedy podłoga była już prawie sucha, Teresa nastawiła wodę na kawę.
„Napije się pan? ”
„Jeśli to propozycja pokojowa, to bardzo chętnie. ”
Usiedli przy stole. Przez chwilę milczeli.
Dariusz obracał kubek w dłoniach. „Tak naprawdę mamie ten bukiet bardzo się podobał. ”
Teresa spojrzała na niego. „Naprawdę, naprawdę.
Pokazywała go wszystkim: sąsiadce, mojej siostrze, nawet pani z apteki przez telefon. ”
„To skąd ta awantura? ”
Dariusz westchnął. „Bo zaczęła marudzić o tych kabanosach.
Potem siostra stwierdziła, że na pewno źle zamówiłem. Ja byłem po całym dniu na robocie. Jeden klient nie zapłacił, drugi zmienił zdanie po położeniu płytek. No i przyjechałem tutaj nabuzowany.
” Skinął głową. „Także przepraszam. Porządnie. ”
„Przyjęte.
Porządnie. ”
Dariusz się uśmiechnął. Rozmowa potoczyła się dalej sama. Opowiedział, że ma kilku pracowników, jeden samochód dostawczy i małą firmę, która bierze remonty mieszkań, wymiany instalacji, łazienki i awaryjne naprawy.
Czasem człowiek planuje montować umywalkę, a kończy o jedenastej w nocy przy pękniętej rurze w bloku. „Brzmi bardzo spokojnie, tak samo jak kadry, tylko z większą ilością wody” – zaśmiała się Teresa. Potem, nie bardzo wiedząc dlaczego, powiedziała mu o bukietach, o pierwszym prezencie, o Iwonie, o kolejnych zamówieniach i o tym, że wszystko zaczęło się niedługo po odejściu Wojciecha. Dariusz nie zrobił współczującej miny.
Nie powiedział, że wszystko będzie dobrze. Po prostu pokiwał głową. „Czyli mąż odszedł, a pani znalazła sobie drugi zawód. ”
Teresa wzruszyła ramionami.
„Drugi zawód to za dużo powiedziane. Na razie mam pół mieszkania w papierze i serach. ”
„Od czegoś trzeba zacząć. ”
Potem Dariusz zaczął pojawiać się od czasu do czasu, nienachalnie.
Raz zadzwonił, że jedzie obok hurtowni i może zabrać jej kartony. Innym razem podał adres miejsca, gdzie opakowania kosztowały mniej niż w sklepie detalicznym. Przed jednym z większych zamówień pomógł jej zawieźć kilka ciężkich kompozycji, bo Teresa nie miała jak zabrać wszystkiego autobusem. Po każdej takiej okazji pili kawę.
Z czasem, bez żadnego konkretnego powodu. „Dobra” – pytał Dariusz. „Kawa? ”
„Nie, ta oliwka.
Nie ruszaj zamówienia, tylko sprawdzam jakość. ”
„Jeszcze raz sprawdzisz i doliczę ci do rachunku. ”
Tak właśnie zaczęły się między nimi drobne żarty. Tymczasem zamówień przybywało.
Przed Bożym Narodzeniem Teresa przez kilka dni prawie nie widziała blatu w kuchni. Potem przyszły zamówienia na dzień babci i dzień dziadka, na imieniny, na jubileusze, na rodzinne uroczystości. W przedpokoju piętrzyły się pudła. W sypialni stały rolki papieru.
Jedną półkę w szafie zajmowały wstążki i ozdoby. Pewnego wieczoru Teresa stała pośrodku mieszkania i patrzyła na ten chaos. „Nie mam już gdzie żyć” – powiedziała. Dariusz, który właśnie odstawił karton pod ścianę, rozejrzał się.
„To prawda. ”
„Dzięki. ”
„Ale widziałem ostatnio mały lokal niedaleko stąd, na parterze. Kiedyś był tam punkt krawiecki.
Chyba stoi pusty. ”
Teresa spojrzała na niego. „Po co mi lokal? ”
Dariusz wzruszył ramionami.
„A jak myślisz? ”
Nie odpowiedziała od razu. Jeszcze kilka miesięcy wcześniej wszystko zaczęło się od jednego prezentu, stu pięćdziesięciu złotych i prośby sąsiadki. A teraz po raz pierwszy przemknęło jej przez głowę, że może to już wcale nie jest tylko zajęcie po pracy.
Może właśnie tak wygląda początek czegoś naprawdę własnego. Teresa nie podjęła decyzji od razu. Następnego dnia po pracy usiadła przy kuchennym stole z kalkulatorem, zeszytem i laptopem. Po jednej stronie zapisała koszty: czynsz, prąd, woda, opakowania, produkty, składki, księgowa.
Do tego jeszcze półki, stół roboczy, lodówka, pojemniki, drobny sprzęt. Patrzyła na liczby i czuła, jak wraca do niej dobrze znany spokój. Tego akurat się nie bała. Liczby były konkretne.
Nie obrażały się, nie odchodziły do młodszych kobiet. Albo się zgadzały, albo nie. Przez kilka kolejnych wieczorów liczyła, ile zamówień musiałaby przyjąć w miesiącu, żeby pracownia się utrzymała. Nie wyszło idealnie, ale wyszło możliwie.
To wystarczyło. Kilka dni później obejrzała lokal, o którym wspominał Dariusz. Był niewielki. Jedno większe pomieszczenie, małe zaplecze i toaleta.
Na ścianie zostały ślady po półkach dawnego zakładu krawieckiego, a przy oknie wisiała wyblakła firanka. Teresa przeszła po pustym wnętrzu. „Mały” – powiedziała. Dariusz stał przy drzwiach.
„Ty też nie robisz bukietu wielkości samochodu? ”
„Jeszcze nie. ”
„No widzisz. ”
Podeszła do okna.
Z ulicy było widać wejście na parterze, blisko przystanku, kilka minut od domu. Nagle zaczęła sobie wyobrażać stół pod ścianą, regał z papierami, lodówkę, półki z wstążkami i własny szyld. Ta myśl przestraszyła ją bardziej niż wszystkie wyliczenia. „A jeśli się nie uda?
”
Dariusz wzruszył ramionami. „To będziesz wiedziała, że spróbowałaś. ”
Teresa spojrzała na niego. „Zawsze masz takie proste odpowiedzi?
”
„Nie. Przy hydraulice odpowiedzi są jeszcze prostsze. Albo cieknie, albo nie. ”
Roześmiała się.
Umowę podpisała tydzień później. Potem zaczęły się formalności: działalność gospodarcza, rozmowa z księgową, sprawdzanie wymagań dotyczących przechowywania żywności, telefony, dokumenty. Teresa przez lata pomagała innym ludziom przechodzić przez podobne procedury, a teraz po raz pierwszy robiła wszystko we własnym imieniu. Dziwnie było wpisać swoje dane tam, gdzie wcześniej zawsze wpisywała dane pracowników.
Dariusz pomagał w lokalu. Wymienił baterię przy zlewie, poprawił odpływ, zamontował kilka półek. Kiedy Teresa chciała mu zapłacić, tylko machnął ręką. „Zrobisz mi kiedyś bukiet?
”
„Za robotę wartą tyle pieniędzy? ”
„Duży bukiet. Bardzo duży. ”
„Dogadaliśmy się.
”
Resztę organizowała sama. Wybrała stoły, zamówiła pojemniki, znalazła dostawców. Przeniosła z mieszkania rolki papieru, kartony, nożyczki i zapasy wstążek. Pierwszego dnia, kiedy weszła rano do pracowni z kubkiem kawy, poczuła coś, czego nie umiała nazwać.
Może dumę, może strach, a może jedno i drugie. Zamówień przybywało. Ktoś zamawiał prezent na urodziny ojca, ktoś na imieniny ciotki, ktoś dla nauczycielki od całej klasy. Przed dniem babci pracowała prawie bez przerwy.
Później przyszły jubileusze, rodzinne uroczystości, podziękowania. Coraz częściej telefon dzwonił od osób, których Teresa zupełnie nie znała. „Numer dostałam od koleżanki. ”
„Widziałam pani bukiet u znajomych.
”
„Podobno robi pani takie eleganckie zestawy. ”
Za każdym razem Teresa czuła ten sam mały dreszcz. Ktoś polecił właśnie ją, nie firmę, w której pracowała. Nie dział kadr – ją.
W końcu zdecydowała się zmniejszyć etat, potem jeszcze bardziej, a po kilku miesiącach złożyła wypowiedzenie. Kierownik spojrzał na nią znad dokumentu. „Teresa, jesteś pewna? ”
„Tak.
”
„Możemy porozmawiać o podwyżce. ”
„Nie chodzi o pieniądze. ” Powiedziała to spokojnie i dopiero wtedy zrozumiała, że naprawdę tak jest. Pewnego popołudnia, kiedy wychodziła z pracowni z pustymi kartonami, usłyszała za sobą znajomy głos.
„Teresa. ”
Odwróciła się. Wojciech stał kilka metrów dalej. Przez moment oboje tylko na siebie patrzyli.
„To twoje? ” – zapytał, wskazując witrynę. „Moje. ”
Podszedł bliżej.
„Słyszałem, że coś robisz, ale nie wiedziałem, że aż tak. ”
Teresa nie odpowiedziała. Wojciech przyjrzał jej się uważniej. „Dobrze wyglądasz.
”
Kiedyś te trzy słowa wystarczyłyby, żeby przez pół dnia zastanawiała się, co miał na myśli. Teraz tylko poprawiła karton pod pachą. „Dzięki. ”
„Może kiedyś kawa?
”
Teresa spojrzała na niego. Nie czuła złości. To było najbardziej zaskakujące. Nie chciała mu niczego udowadniać.
Nie chciała, żeby zobaczył, jak świetnie sobie poradziła. Nie chciała nawet wiedzieć, co dzieje się u niego i Klaudii. Po prostu nie było jej to już potrzebne. „Raczej nie” – powiedziała.
Wojciech lekko się skrzywił. „Rozumiem. ”
„Mam nadzieję. ”
Pożegnała się i weszła do środka.
Dopiero za drzwiami uśmiechnęła się do siebie. Nie dlatego, że wygrała, ale dlatego, że już nie musiała z nim walczyć. Wieczorem Dariusz pomagał jej zapakować ostatnie zamówienia do samochodu. „To wszystko?
”
„Wszystko na pewno. ”
„Nie psuj chwili. ”
Zamknęła drzwi pracowni. Na stole zostały resztki papieru, kilka gałązek rozmarynu i rolka zielonej wstążki.
Dariusz oparł się o samochód. „Wiesz co? Boję się pytać. ”
„Może wreszcie zrobimy sobie wolny weekend?
”
Teresa spojrzała na niego. „My? Na Mazury możemy pojechać? ”
„Albo gdziekolwiek, gdzie nie ma cieknących zlewów, klientów i kabanosów.
”
Teresa roześmiała się. „Na Mazury brzmi dobrze. ”
„To jedziemy. ”
Pokiwała głową.
„Jedziemy. ”
Jeszcze kilka miesięcy wcześniej Wojciech powiedział jej, że przestała żyć dla siebie. Wtedy te słowa prawie ją złamały. Teraz wiedziała, że w jednym miał rację – tylko zupełnie nie tak, jak mu się wydawało.
Nie musiała stać się młodsza, nie musiała schudnąć, nie musiała znaleźć sobie innego mężczyzny, żeby udowodnić, że nadal jest coś warta. Potrzebowała tylko przypomnieć sobie, że jej własne życie nie jest dodatkiem do pracy, małżeństwa ani cudzych planów. Zaczęło się od jednego bukietu za sto pięćdziesiąt złotych.
A skończyło na tym, że po raz pierwszy od bardzo dawna Teresa naprawdę wiedziała, czego chce – i tym razem zamierzała tego nie oddać nikomu.
