Dorota delikatnie dmuchnęła na świeżo pomalowany paznokieć i z zadowoleniem obejrzała czerwony połysk. Siedziała w kuchni, z nogą założoną na nogę, spokojna jak niedzielny poranek. Jakby właśnie nie powiedziała czegoś, od czego Michałowi kawa prawie stanęła w gardle. On zamarł przy lodówce z niedopitą filiżanką w dłoni.
Zamrugał raz, potem drugi, jakby próbował upewnić się, czy dobrze usłyszał. Do jego 46. urodzin zostały dokładnie dwa dni. Zwykle o tej porze w mieszkaniu na poznańskich Ratajach zaczynało się już przedurodzinowe zamieszanie.
W kuchni pachniało smażoną cebulką, pieczonym mięsem i ogórkami kiszonymi. Dorota kręciła się od rana do nocy między blatem, kuchenką a zlewem, a Michał co chwilę zaglądał i pytał, czy może czegoś spróbować. Tym razem jednak na blacie stał tylko lakier do paznokci, szklanka wody i talerzyk z mandarynkami. – Dorota, ty na poważnie?
– zapytał w końcu, nerwowo się uśmiechając. – Żartujesz sobie, prawda? – Ani trochę. Przecież ciocia Grażyna wczoraj dzwoniła.
Pytała, czy zrobisz tę swoją pieczeń ze śliwką. Wujek Ryszard też się wybiera. Bartek z Elżbietą przyjdą, jeszcze parę osób od strony mamy. Ze piętnaście osób się zbierze.
– Świetnie. – Dorota podniosła na niego wzrok. W jej oczach nie było ani złości, ani wahania. Tylko chłodny, spokojny koniec cierpliwości.
– To tę pieczeń upieczesz. Michał odstawił filiżankę na blat trochę zbyt mocno. – Ja? Ty żartujesz?
– Nie żartuję. Strajk. Kilka lat wcześniej przeprowadzili się do Poznania, rodzinnego miasta Michała. Dorota wtedy naprawdę myślała, że to będzie dobry początek.
Sama nie miała już prawie nikogo bliskiego – rodzice dawno nie żyli, z dalszą rodziną kontakt się rozszedł. Kiedy Michał dostał dobrą pracę, a ich córkę Basię udało się zapisać do porządnej szkoły, pomyślała: „Może wreszcie będzie normalnie, rodzinnie, ciepło”. Na początku nawet cieszyła się, że będą bliżej jego krewnych. Wyobrażała sobie niedzielne obiady, kawę, ciasto, zwyczajne rozmowy.
A potem przyszły poprzednie urodziny Michała. Dorota pamiętała je tak dokładnie, że aż ją czasem ściskało pod żebrami. Przygotowywała się jak do wesela – dwie doby stała przy kuchence. Zrobiła trzy ciepłe dania, wielką miskę sałatki jarzynowej, śledzie, jajka faszerowane, galaretę, koreczki, tartaletki z pastą i jeszcze ciasto.
Nogi wieczorem miała jak z waty, a plecy bolały ją tak, jakby cały dzień przerzucała węgiel w piwnicy. Goście przyszli punktualnie całą gromadą i prawie wszyscy z pustymi rękami. Nie chodziło jej nawet o prezenty. Ale żeby nikt nie przyniósł choćby pudełka czekoladek albo bukieciku.
Tylko ciocia Grażyna wręczyła Michałowi trzy smętne goździki z miną tak uroczystą, jakby przekazywała rodzinne srebra. Do stołu zasiedli błyskawicznie i równie błyskawicznie zaczęli czyścić półmiski. Między jednym kęsem a drugim rozdawali oceny. – Dorotko, w sałatce jarzynowej marchewka powinna być drobniej pokrojona – pouczała ciocia Grażyna, nakładając sobie trzecią porcję.
– Takie duże kawałki to nieelegancko wyglądają. – Pieczeń trochę sucha, nie uważasz? – mruknął wujek Ryszard, dłubiąc wykałaczką w zębach. – A te śledzie jakieś bez wyrazu – dorzuciła Elżbieta, krzywiąc usta.
– Chyba octu pożałowałaś. Dorota przełykała upokorzenie razem z herbatą. Uśmiechała się sztywno, tłumaczyła, że może rzeczywiście, że następnym razem doprawi mocniej. Sama nie wiedziała, po co się tłumaczy.
Chyba z głupiego odruchu, że gospodyni musi być miła, nawet kiedy ktoś depcze jej po palcach. Ale prawdziwy szok przyszedł dopiero na koniec. Kiedy goście zaczęli się zbierać, ciocia Grażyna otworzyła ogromną torbę i wyjęła z niej cały stos plastikowych pojemników. – No, Dorotko kochana, zbierzemy resztki, żeby się nie zmarnowało – zarządziła tonem kierowniczki z dawnej stołówki.
– Przecież szkoda wyrzucać. I zebrali. Do pudełek trafiła połowa nietkniętej wędliny, kawałki pieczeni, śledzie, sałatka. Nawet kawałki niedojedzonego ciasta.
Dorota stała przy kredensie i patrzyła, jak jej dwudniowa praca rozchodzi się po cudzych torbach. Zostawili po sobie tylko tłuste talerze, okruszki i ciszę po zamknięciu drzwi, w której człowiek nagle czuje się jak służąca we własnym domu. Tego przedstawienia nie zamierzała powtarzać nigdy więcej. – Dorota, no jak ty sobie to wyobrażasz?
– głos Michała wyrwał ją ze wspomnienia. – To jest moja rodzina. Oni są przyzwyczajeni, że u nas zawsze jest normalny stół. Jak ja im spojrzę w oczy?
– Normalnie. Michał, prosto. – Zakręciła buteleczkę z lakierem i popatrzyła na niego bez uśmiechu. – Twoja rodzina przychodzi się najeść za darmo.
Przepraszam za szczerość. Oni nie przychodzą świętować z tobą. Oni przychodzą napchać brzuchy, a potem jeszcze mnie obgadać nad talerzem. Michał poczerwieniał.
– Przesadzasz. To są normalni ludzie. Po prostu mają swoje przyzwyczajenia. – Cudownie.
To niech swoje przyzwyczajenia zaspokajają za swoje pieniądze. Albo za twoje, skoro jesteś takim gościnnym gospodarzem. – Wstała, poprawiła rękaw bluzki i wskazała brodą na kuchnię. – Kuchnia jest cała twoja.
Fartuch wisi na haczyku, garnki są w dolnej szafce. Ja dla nas i dla Basi zrobię mały torcik, a reszta – twoi goście, twoje menu. Najpierw wziął ją na litość – że przecież rodzina, że ludzie będą gadać. Potem zaczął o tradycji – że u nich od lat tak się robiło.
Na końcu przeszedł do wstydu. – I co ja im powiem? – rozłożył ręce. – Że moja własna żona odmówiła zrobienia obiadu na moje urodziny?
Przecież ciocia Grażyna mnie żywcem zje. Dorota nawet nie podniosła głosu. To właśnie najbardziej go denerwowało. Gdyby krzyczała, mógłby krzyczeć razem z nią.
Gdyby płakała, mógłby ją pocieszać. Ale ona siedziała spokojnie z tymi czerwonymi paznokciami i patrzyła na niego tak, jak patrzy się na człowieka, któremu trzeba wreszcie powiedzieć prawdę. – Michał, oni nie przychodzą dla ciebie. Przychodzą dla stołu, dla pieczeni, sałatki, śledzi i tego, że ktoś im wszystko poda pod nos.
A potem ten ktoś ma jeszcze z uśmiechem słuchać, że za słone, za kwaśne, za grubo pokrojone. Ty tego nie bierzesz do siebie, bo to ja stoję przy tej kuchence, nie ty. Zapadła cisza. Z klatki schodowej dobiegł stuk windy.
Michał poczerwieniał aż po uszy. Było mu przykro, ale bardziej chyba było mu niewygodnie, bo Dorota mówiła spokojnie, a w tym spokoju tkwiło coś, przed czym nie miał jak uciec. – Dobrze – rzucił w końcu. – Skoro tak stawiasz sprawę, sam wszystko zrobię.
– Proszę bardzo. I zobaczysz, że to żadna wielka sztuka. W tym gotowaniu nie ma żadnej filozofii. Same babskie wymówki.
Wstał tak gwałtownie, że krzesło zapiszczało o podłogę. Poszedł do sypialni i trzasnął drzwiami, aż w kredensie zabrzęczały szklanki. Dorota została w kuchni sama. Spojrzała na zamknięte drzwi, potem na swoje paznokcie i tylko cicho westchnęła.
Sobota przyszła szybciej, niż Michał by sobie życzył. Od rana w kuchni było jak na zapleczu baru mlecznego w godzinach szczytu, tylko bez wprawy i bez sensu. Garnki obijały się o siebie, szuflady trzaskały, a zlew już po godzinie był pełen brudnych noży, desek i misek. Michał w kolorowym fartuchu Doroty założonym na domowy podkoszulek stał nad koszem i walczył z ziemniakami.
Obierki leciały wszędzie – na podłogę, pod szafki. Jedna przykleiła się nawet do nogi krzesła. Co chwilę zerkał na telefon, gdzie miał otwarty jakiś przepis. Na kuchence woda groźnie bulgotała, a na patelni olej syczał tak, jakby za chwilę miał wybuchnąć.
Dorota wyszła z pokoju koło południa. Miała na sobie nową sukienkę, delikatny makijaż i tę minę kobiety, która pierwszy raz od dawna nie spieszy się do żadnego garnka. Za nią wybiegła Basia, wystrojona, z małym plecaczkiem i błyszczącymi spinkami we włosach. – Tatusiu, my idziemy!
– zawołała w stronę kuchni. – Wszystkiego najlepszego jeszcze raz. Michał wychylił się zza framugi. W jednej ręce trzymał nóż, w drugiej półobranego ziemniaka.
– Jak to idziecie? Dokąd? Goście będą za kilka godzin. – Do kina – odpowiedziała Dorota pogodnie.
– Na nowy film dla dzieci. Potem pójdziemy na lody. Nie będziemy ci przeszkadzać w tworzeniu kulinarnych arcydzieł. Basia zachichotała.
– Powodzenia, szefie kuchni! Drzwi wejściowe zamknęły się lekko, prawie wesoło, i całe mieszkanie ucichło. Michał został sam z ziemniakami, garnkami i dziwnym uczuciem, że kuchnia, którą znał od lat, nagle stała się obcym terytorium. Na początku jeszcze trzymał fason.
Znalazł w internecie przepis na schab zapiekany z cebulą, majonezem i serem – „idealny dla prawdziwych facetów”. Pokroił mięso w grube plastry, takie, że bardziej przypominały kotlety dla drwala niż elegancką pieczeń na rodzinne urodziny. Ułożył je na blasze, posypał cebulą, polał majonezem – prawie pół słoika poszło od razu. Na koniec zasypał wszystko tartym serem i wsunął do piekarnika.
Temperaturę ustawił na maksimum, żeby się porządnie dopiekło. Potem zabrał się za sałatkę jarzynową i tu zaczęły się schody. Ziemniaki gotowały się za długo i przy krojeniu rozpadały się w lepką papkę. Marchewka, przeciwnie, została twarda i chrupała pod nożem.
Groszek rozsypał się po blacie. Ogórki ślizgały się w palcach tak, że Michał dwa razy zaciął się w palec. Za pierwszym razem zaklął cicho, za drugim już głośno. Krew kapnęła na deskę.
Znalazł tylko jeden plaster z Kubusiem Puchatkiem, z czasów, kiedy Basia była mała. Owinął nim palec, ale plaster co chwilę odklejał się od wilgoci. Po godzinie miał na stole miskę czegoś, co miało być sałatką jarzynową, ale wyglądało, jakby ktoś kroił warzywa podczas jazdy tramwajem po dziurawych torach. Ziemniaki zrobiły z tego klej, marchewka sterczała twardymi kostkami, a majonez nie chciał się równo wymieszać.
Wtedy z piekarnika poleciał dym. Najpierw cienka smużka, potem druga, po chwili cała kuchnia wypełniła się ostrym, gryzącym zapachem spalenizny. Michał zakaszlał, rzucił się do piekarnika i otworzył drzwiczki. Ser spłynął na blachę, przypalił się na czarną skorupę i przywarł tak, jakby ktoś przykleił go cementem.
Majonez zamienił się w tłustą, bulgoczącą maź, a mięso było ciemne, suche i miejscami zupełnie zwęglone. – No nie wierzę – wyszeptał. Otworzył okno, potem drugie. Przeciąg poniósł zapach spalenizny przez całe mieszkanie.
Spojrzał na zegar. Była druga. Goście mieli przyjść o piątej. Na stole stała krzywo wymieszana sałatka z chrupiącą marchewką.
Na blasze leżało czarne, tłuste nieszczęście. Poza tym – nic. Michał stanął na środku kuchni i patrzył to na zegar, to na blachę. W głowie miał pustkę.
Potem przyszła pierwsza myśl – zadzwonić do Doroty. Już sięgnął po telefon, ale cofnął rękę. Nie. Co miałby powiedzieć?
„Dorota, ratuj. Jednak gotowanie to nie są babskie wymówki”? Przecież by się ze wstydu pod ziemię zapadł. A nawet gdyby wróciła, było już za późno.
Z czarnej skorupy na blasze nikt nie zrobi obiadu dla piętnastu osób. Zostało jedno wyjście. Żałosne, drogie, ale jedyne. Michał zerwał z siebie fartuch, chwycił kurtkę, portfel i wybiegł z mieszkania tak szybko, że o mało nie potknął się o własne buty.
Na klatce schodowej minął sąsiadkę z pieskiem, która spojrzała na niego podejrzliwie. – Panie Michale, coś się pali? – Już nie – rzucił i pognał dalej. Najbliższy większy supermarket był dwa kwartały dalej, z działem garmażeryjnym przy końcu sklepu.
Michał wpadł tam zdyszany, czerwony na twarzy, z włosami potarganymi od wiatru i nerwów. Przy ladzie stało kilka osób, ale nie miał czasu na uprzejmości. Przecisnął się bliżej i zaczął wzrokiem pożerać pojemniki. Sałatka jarzynowa była trochę sucha po wierzchu, z majonezem przyżółkłym na krawędziach, ale była.
Śledź pod pierzynką też leżał, choć wyglądał, jakby w tej pierzynce zdążył się porządnie spocić. – Poproszę kilogram tej jarzynowej – powiedział szybko. – Nie, jednak półtora. I tego śledzia też z kilogram.
Sprzedawczyni spojrzała na niego bez zdziwienia. Pewnie widziała już niejednego zdesperowanego mężczyznę przed rodzinną imprezą. – Coś jeszcze? – Dwa kurczaki z rożna.
Kurczaki obracały się za szybą, ale wcale nie wyglądały jak z reklamy. Były blade, zmęczone, ze skórką pomarszczoną i miejscami wysuszoną. Jeden miał skrzydełko tak przyklejone do boku, jakby poddał się już dawno temu. – Te dwa?
– Tak, wszystko jedno. I jeszcze tę kiełbasę. Nie, nie tę drogą, tę obok. I dwa bochenki chleba.
Może jeszcze bagietki. Wrzucał do koszyka kolejne rzeczy bez większego planu. Tanie czekoladki do kawy, paczkę paluszków, ogórki konserwowe, bo nagle mu się wydało, że na stole musi być coś kwaśnego. Wziął też plastikowe tacki z wędliną, chociaż plasterki wyglądały tak cienko, jakby ktoś kroił je z wyrzutem sumienia.
Przy kasie serce zamarło mu na moment. – 628 złotych i 90 groszy – powiedziała kasjerka. Michał zapłacił kartą. Terminal piknął wesoło, zupełnie nie na miejscu.
Jemu drgnęło oko. To były pieniądze odłożone na zimowe opony. Już sobie nawet upatrzył komplet w promocji. A teraz jego opony leżały w foliowych reklamówkach jako suchy kurczak, kwaśny majonez i śledź pod pierzynką.
Do domu wrócił obładowany, jak człowiek po zakupach przed Bożym Narodzeniem. Na schodach jedna reklamówka zaczęła się rozrywać, więc musiał ją przytrzymać kolanem. Kiedy wpadł do mieszkania, było za pięć piąta. Nie myślał, tylko działał.
Sałatkę przełożył do dużej szklanej misy Doroty, wierzch wygładził łyżką, ale wyglądało to tak, jakby próbował wyrównać tynk na starej ścianie. Śledzia wrzucił do drugiej miski, starając się nie patrzeć na różową wodę zbierającą się przy brzegach. Kurczaki pokroił byle jak, razem ze skórą i kośćmi. Ułożył kawałki na największym półmisku i przykrył plasterkami ogórka, żeby było ładniej.
Obrusu nie znalazł. Szarpał się chwilę z szafką w przedpokoju, potem z komodą w sypialni, ale znalazł tylko poszewki, stare ręczniki i świąteczny bieżnik z gwiazdkami, którego przecież w lipcu nie położy. W końcu wyciągnął z dolnej szuflady ceratę, trochę pogniecioną, w małe zielone jabłka. Stół wyglądał jakoś nieelegancko, ale przynajmniej nie był pusty.
Równo o piątej rozległ się dzwonek do drzwi. Michał wciągnął powietrze, poprawił kołnierzyk koszuli i poszedł otworzyć. Na progu stała cała delegacja. Ciocia Grażyna w bluzce w panterkę i z mocno polakierowaną fryzurą.
Wujek Ryszard w swetrze pamiętającym chyba jeszcze czasy pierwszego telewizora Rubin. Bartek z Elżbietą i kilka dalszych osób. Ręce mieli prawie wszyscy puste. – Michałku, wszystkiego najlepszego, kochany!
– zawołała ciocia Grażyna i od razu cmoknęła go w policzek. – Ale my głodni! Mówię ci, od rana nic nie jadłam. Miejsce sobie zostawiłam na Dorocine pyszności.
– Ja też tylko kawę wypiłem – dodał wujek Ryszard, zdejmując buty. – Bo wiedziałem, że tu będzie konkretnie. Michał uśmiechnął się sztywno i zaprosił ich do pokoju. Usiedli hałaśliwie.
Ktoś od razu sięgnął po butelkę, ktoś inny przesunął półmisek bliżej siebie. Elżbieta przeskanowała stół wzrokiem i jej twarz na moment jakby się wydłużyła. – A Dorota gdzie? – zapytała ciocia Grażyna, nakładając sobie spory kawałek kurczaka.
– Wyszła na chwilę – skłamał Michał. – Zaraz pewnie wróci. Zaczęli jeść. Michał siedział jak na szpilkach.
Patrzył, jak widelce wchodzą w sałatkę, jak noże piłują kurczaka, jak twarze krewnych powoli zmieniają wyraz. Pierwsza odezwała się Elżbieta. Podniosła na widelcu kawałek ziemniaka oblepiony majonezem i zmarszczyła nos. – Słuchajcie, ten majonez jakiś kwaśny.
Octem czuć. Dorota chyba najtańszy kupiła. – I ziemniaki twarde – dorzucił Bartek, odkładając widelec. – Takie jakieś twardawe, niedogotowane.
Wujek Ryszard siłował się z kawałkiem piersi z kurczaka. Nóż skrobał po talerzu. – Twarda ta kura, jak podeszwa – mruknął. – W zeszłym roku pieczeń była sucha, w tym kurczak.
Coś Dorota formę traci. Ciocia Grażyna westchnęła ciężko, jakby bolało ją całe serce. – A zobaczcie, nawet zieleninki nie pokruszyła na wierzch. Ani koperku, ani pietruszki.
Kiedyś to kobiety bardziej się starały. Teraz wszystko na odczepnego. Michał poczuł, jak coś zaciska mu się w gardle. Siedzieli przy jego stole, jedli jedzenie, za które zapłacił ponad sześćset złotych, i z każdym kęsem coraz śmielej obgadywali Dorotę.
Tę samą Dorotę, która przez dwa lata znosiła ich uwagi, zmywała po nich talerze i udawała, że nic się nie stało. I nagle coś w nim pękło. Uderzył pięścią w stół tak mocno, że kieliszki zadzwoniły, a talerz z wędliną podskoczył na ceracie. W pokoju zapadła cisza – taka nagła, ciężka, że aż bawiący zegar z kukułką w przedpokoju wydał się głośniejszy niż zwykle.
– Dość – powiedział Michał. Głos miał zachrypnięty, ale donośny. Ciocia Grażyna zamarła z widelcem w połowie drogi do ust. – Co ci się stało, Michałku?
– Dorota tego nie gotowała. Przy stole zrobiło się jeszcze ciszej. – Jak to nie gotowała? – Elżbieta zmarszczyła brwi.
– A kto? – Ja. – Michał wstał. Czuł, że nogi ma trochę miękkie, ale głos już mu nie drżał.
– Ja próbowałem przygotować obiad. Mięso spaliłem. Cała kuchnia jeszcze śmierdzi. Sałatka, którą zrobiłem, nadaje się najwyżej do wyrzucenia.
A to wszystko – wskazał na miski, kurczaka, śledzia i wędlinę – kupiłem godzinę temu w supermarkecie za rogiem, za ponad sześćset złotych, żebyście mieli co zjeść na moich urodzinach. Przez sekundę naprawdę liczył, że ktoś się zaśmieje, że wujek Ryszard machnie ręką i powie: „Dobra, Michał, każdemu się zdarza”. Że ciocia Grażyna złagodnieje, że Elżbieta zawstydzi się choć trochę. Przecież rodzina, prawda?
Przecież przyszli do niego, nie do restauracji. Ale nie. Twarz cioci Grażyny stwardniała w jednej chwili. Usta ścisnęła w cienką kreskę, a oczy zrobiły się zimne.
– Czyli ty nas karmisz sklepową trucizną? – wycedziła. – Jaką trucizną, ciociu? To normalne jedzenie z garmażerki.
– Normalne? – prychnęła. – My się przez pół miasta tłukliśmy, żeby ci urodziny zrobić, a ty nam wykładasz na stół jakieś resztki z marketu. – To nie są resztki.
– A wyglądają jak resztki – rzuciła Elżbieta i odsunęła talerz. – Ja tego jeść nie będę. Mam wrażliwy żołądek. Wujek Ryszard też odsunął talerz, aż widelec zsunął się na ceratę.
– Słaby z ciebie gospodarz, Michał, powiem ci wprost. Baba weszła ci na głowę, a ty jeszcze tego bronisz. Swoje urodziny po sklepach latasz. Żona powinna przy garach stać, jak trzeba.
– Dokładnie – podchwyciła ciocia Grażyna. – Kiedyś kobiety wiedziały, co to znaczy szanować męża i gości. A Dorota, wielka pani, sukienkę założyła i pewnie gdzieś sobie poszła. – My do was z sercem – dodała Elżbieta.
– A wy nam takie coś? No nie wierzę. Zrobił się gwar. Mówili jeden przez drugiego, że Michał pantoflarz, że Dorota niewdzięczna, że rodziny się tak nie traktuje, że normalny mężczyzna umiałby żonę ustawić.
Michał stał przy stole i słuchał. I z każdą sekundą robiło mu się coraz jaśniej w głowie, jakby ktoś powoli wycierał zaparowaną szybę. Dorota miała rację. Od początku do końca.
Oni nie przyszli do niego. Nie przyszli cieszyć się jego urodzinami. Nie interesowało ich, czy jest szczęśliwy, zmęczony, zawstydzony, czy może potrzebuje zwykłego dobrego słowa. Oni przyszli po pełny stół, po obsługę, po Dorotę krążącą z miskami i przepraszającą, że żyje.
A kiedy tego nie dostali – obraza była większa niż przy jakiejkolwiek rodzinnej krzywdzie. – Zbierajcie się – powiedział cicho. Nikt go najpierw nie usłyszał. – Co?
– spytała ciocia Grażyna. Michał wyprostował się i wskazał ręką na przedpokój. – Zbierajcie się. Koniec imprezy.
Teraz usłyszeli wszyscy. Ciocia Grażyna otworzyła usta, ale Michał nie pozwolił jej zacząć. – To są moje urodziny, mój dom i moja żona, o której nie będziecie tak mówić przy moim stole. Proszę wyjść.
Wychodzili długo i głośno. Krzesła szurały po podłodze, ktoś mamrotał pod nosem. Ciocia Grażyna trzaskała drzwiczkami szafy w przedpokoju, jakby każda półka była jej osobistym wrogiem. Elżbieta zarzuciła płaszcz z miną, jakby właśnie została śmiertelnie obrażona.
Wujek Ryszard na odchodne rzucił jeszcze:
– Zatęsknisz za rodziną, zobaczysz. Michał nie odpowiedział. Kiedy drzwi zamknęły się za ostatnią osobą, w mieszkaniu zapadła cisza. Nieprzyjemna, ale czysta.
Bez mlaskania, bez uwag, bez cudzych pretensji. Michał usiadł na kanapie. Nie włączył telewizora. Nie sprzątał od razu.
Siedział tak długo, może pół godziny, może więcej. Patrzył na swoje dłonie i myślał o ostatnich dwóch latach. O Dorocie zmywającej po nocach talerze, o plastikowych pojemnikach cioci Grażyny, o sobie samym, stojącym z boku i udającym, że przecież nic wielkiego się nie dzieje. Dopiero zgrzyt klucza w zamku go poruszył.
Do mieszkania wpadły Dorota i Basia. Basia trzymała wielki balon, a policzki miała różowe od śmiechu. Dorota zdjęła płaszcz, spojrzała na pusty przedpokój, potem zajrzała do pokoju i zobaczyła stół z niedojedzonymi sałatkami. – A gdzie delegacja?
– zapytała ostrożnie. – Szybko dziś poszli. Nawet talerzy nie wynieśli! Michał podniósł na nią zmęczone oczy.
– Poszli. Obrazili się. Powiedziałem im, że jedzenie jest ze sklepu, że to ja je kupiłem, bo swoje spaliłem. A oni stwierdzili, że jestem pantoflarzem, skoro nie zmusiłem cię do gotowania.
Dorota nie uśmiechnęła się triumfalnie. Nie powiedziała „a nie mówiłam”. Usiadła obok niego i pogładziła go po plecach. – Przepraszam cię, Dorota – powiedział cicho.
– Miałaś rację. We wszystkim. – Wiem – odpowiedziała łagodnie. – Ale dobrze, że sam to zobaczyłeś.
Michał wstał i podwinął rękawy koszuli. – Ja sprzątam. – Michał, zostaw. Pomogę ci.
– Nie. Moi goście, mój bałagan. Dorota zaparzyła herbatę, a on wynosił talerze, zeskrobywał resztki, mył miski i szorował blat. Potem Dorota wyjęła z lodówki małe pudełko.
W środku był domowy miodownik – równy, pachnący, z cienkimi warstwami kremu. Usiedli we troje przy czystym stole, pili herbatę, jedli ciasto, a Basia opowiadała, jak w kinie jeden chłopiec rozsypał popcorn na pół sali. Michał patrzył na nie obie i pierwszy raz tego dnia poczuł, że naprawdę ma urodziny. – Wiesz, Dorota – powiedział, dolewając jej herbaty.
– W przyszłym roku kończę czterdzieści siedem. Żadna okrągła rocznica. Może pojedziemy na weekend do tego hotelu z basenem pod Krakowem? Dorota spojrzała na niego spod oka.
– A ciocia Grażyna? – Przeżyję. Wyłączymy telefony. Basia klasnęła w dłonie.
– To będę mogła pływać, ile będziesz chciała! – Uśmiechnął się Michał. A Dorota po raz pierwszy tego dnia uśmiechnęła się szeroko i szczerze. – Zgoda.
I tak sprawa rodzinnych urodzin została zamknięta raz na zawsze. Dom znowu był miejscem, w którym można było oddychać spokojnie.
