– No dobra, Borys, wstajemy. – To zdanie wypowiadałem codziennie od ośmiu lat, odkąd ona odeszła. Pies zawsze podnosił łeb, patrzył na mnie tymi swoimi mądrymi oczami i wstawał posłusznie, choć jego złota sierść była już mocno przypruszona siwizną. Kamil zadzwonił w sobotę rano.
Wiedziałem, że to on, bo Borys zaczął merdać ogonem, zanim jeszcze podniosłem słuchawkę. – No cześć, dziadek. Przyjadę, musimy porozmawiać. – No witajcie – powiedziałem, chociaż mówiłem tylko do niego.
– Opowiadaj, co u was. – No tak, ale wiesz – usłyszałem w słuchawce to charakterystyczne zawahanie. – Serio, dziadek, u ciebie trochę czuć psem. Może byś go oddał albo coś?
Spojrzałem na Borysa, który leżał u moich stóp. Słyszał każde słowo, byłem pewien. Kiedy odłożyłem słuchawkę, pogłaskałem go po łbie. – No co ja mam zrobić, stary – powiedziałem cicho.
On tylko położył łeb na moim kolanie, jakby chciał powiedzieć, że wszystko rozumie. Następnego dnia obudziłem się z dziwnym ciężarem w klatce piersiowej. Lekarz w przychodni patrzył na moje wyniki zbyt długo, a potem powiedział, że powinienem zadzwonić do rodziny, bo mam sprawy do załatwienia. Zapytałem, czy to poważne, a on odpowiedział takim tonem, jakim mówi się rzeczy, których nie chce się mówić.
Wyszedłem z przychodni prosto do notariusza. Stary przyjaciel, znaliśmy się trzydzieści lat, ale nawet jemu nie powiedziałem wszystkiego. Wystarczyło, że testament został zmieniony i podpisany. Potem zadzwoniłem do Magdy.
Śmiała się do słuchawki, w tle słyszałem jakieś głosy, jakby była gdzieś zupełnie indziej. – No co? – powiedziała. – No starość, wiadomo.
Trzeba myśleć do przodu. – Myślę – odpowiedziałem. – Już pomyślałem. Kamil przyjechał następnego dnia.
Chodził po domu, oglądał szafki, zaglądał do spiżarni, jakby już liczył, co mu się należy. Borys obserwował go z kąta, niespokojny, z łbem na łapach. – No mówiłem, że przyjadę – rzucił Kamil, nie patrząc na psa. – Jest coś do jedzenia?
Przygotowałem obiad w milczeniu. Borysowi nasypałem karmy do miski, ale on tylko popatrzył, potem na mnie, potem znowu na miskę. Jakby wyczuwał, że coś się kończy. Następnego dnia przyszedł kurier.
Karton, w środku rzeczy, które zamówiłem przez internet. Kamil patrzył, jak rozpakowuję, ale nie zapytał, co to jest. Wieczorem pies wskoczył na dywan przy łóżku i położył się blisko, tak blisko, jakby bał się, że zniknę. Głaskałem go po siwiejącym pysku i mówiłem cicho, bardziej do siebie niż do niego:
– Wszystko będzie dobrze, stary.
Tylko muszę to jeszcze załatwić. Rano zadzwonił telefon. Magda, tym razem z pretensją w głosie. – No i co z tym domem, dziadek?
Ludzie pytają, co planujesz. – Mam plan – powiedziałem. – Ogłoszenie już jest w internecie. Domyśliłem się, że Kamil też to zobaczył, bo po południu zadzwonił do notariusza, a notariusz do mnie z pytaniem, czy wszystko na pewno w porządku.
Potwierdziłem. A potem przyszedł list, zwykły biały list, w którym było wszystko, co chciałem im powiedzieć, ale nie umiałem. Sprzedałem dom, tak po prostu. Nie kupcy z miasta, nie rodzina.
Obcemu człowiekowi, który szukał spokojnego miejsca na starość. Kiedy podpisywałem dokumenty, czułem, że coś się we mnie zamyka, ale jednocześnie otwiera. Borys przez cały czas siedział przy moich nogach. Notariusz spojrzał na psa, potem na mnie.
– No i co z nim będzie? – zapytał. – No jak to co – uśmiechnąłem się. – Jedzie ze mną.
Wyprowadzka trwała dwa dni. Poukładałem rzeczy w kartony, zdjęcia, książki, drobiazgi, które zbierałem przez lata. Borys chodził za mną krok w krok, jakby pilnował, żebym o czymś nie zapomniał. Kamil zobaczył ogłoszenie o sprzedaży tego samego dnia, kiedy zamieściłem je w internecie.
Przyszedł wieczorem, wpadł bez pukania. Miałem już spakowane walizki. – No i co teraz, dziadek? – zapytał, rozglądając się po pustych ścianach.
– Gdzie ty właściwie jedziesz? – Na południe – odpowiedziałem. – Kupiłem mały dom z ogrodem. Niedaleko lasu.
– A mój spadek? – wypalił, nie owijając w bawełnę. – Całe życie na ciebie pracowałem, dziadek. Pomagałem przy remoncie, przy ogrodzie.
Borys warknął cicho. Kamil cofnął się o krok. – Nie zauważyłem – powiedziałem spokojnie. – Zawsze byłeś pierwszy, gdy trzeba było coś dostać.
Ale nigdy nie było cię, gdy trzeba było coś dać. Zapanowała cisza. Kamil patrzył na mnie, potem na psa, potem znowu na mnie. Z jego twarzy zniknął cały pewność siebie.
– No to się zamienimy – powiedział wreszcie, wskazując na dokumenty na stole. – O nie – pokręciłem głową. – Dom sprzedałem. Pieniądze przeznaczyłem na fundację, która pomaga starym psom ze schronisk.
Testament u notariusza, możesz go zobaczyć. Wszystko jest zgodnie z prawem. Wyszedłem z domu, a za mną Borys. Wsiadłem do samochodu, on wskoczył na siedzenie obok.
Odjechaliśmy, a w lusterku widziałem sylwetkę Kamila, który stał na ganku i patrzył za nami, aż zniknęliśmy za zakrętem. Nie czułem już tego ciężaru w klatce piersiowej. Borys położył łeb na moim kolanie i zostawił go tam na całą drogę.
